That man from Kenmare

Moeran_pijp
Ernest John Moeran


Ernest John Moeran, Jack voor zijn familie en vrienden, werd in 1894 in het Engelse Norfolk geboren. Zijn moeder was afkomstig uit deze streek -zij zou hem overleven- en hij had een Ierse vader die  Anglicaans priester was. Hij zou voor altijd
beïnvloed blijven door het dorre landschap van zijn geboortestreek en zijn Ierse afkomst. In 1951 werd zijn dode lichaam gevonden in
Kenmare, Ierland, in de rivier waar hij of een fatale hersenbloeding kreeg of zich van het leven benam.
Hij leerde zichzelf piano spelen, ging op jonge leeftijd muziek studeren en trok naar de Royal College of Music, waar hij in aanraking kwam met de muziek van Elgar, en waar hij Delius ontmoette. Hij ging helemaal op in de muziek van zijn tijd. Hij deed dienst in de Eerste Wereldoorlog, waarin hij ernstig gewond werd door een granaatscherf en ten gevolge daarvan moest er een metalen plaat in zijn hoofd gezet worden. Dit soort verwondingen brengen enorme emotionele problemen
met zich mee, evenals overduidelijke lichamelijke belemmeringen. Voor de rest van zijn leven had hij op verschillende manieren te lijden van zijn verwondingen: Er wordt beweerd dat hij stevig alcohol gebruikte, hoewel een aantal van de daarbij behorende verschijnselen ook voorkomen bij hen die lijden aan ernstige verwondingen aan het hoofd, zoals problemen met het lopen en het praten met dubbele tong. Bovendien werd voor dit soort patiënten het drinken van alcohol juist aangeraden, in de wetenschap dat alcohol er voor kon zorgen de pijn en problemen te verzachten.

trince-2
Kenmare’s well-known inhabitants


Na de oorlog, terwijl hij voortdurend leed aan de gevolgen van dit ernstige trauma (wat trouwens voor iedereen gold die dit meegemaakt had, maar zeker voor kunstenaars), ging Moeran toch terug naar de Royal College of Music om zijn muzikale
studie weer op te pakken, zoals dat gebruikelijk was voor vele jongemannen van zijn leeftijd. Hij raakte bevriend met John Ireland, Arnold Bax, maar vooral met Peter Warlock, die zich bij het schrijven van muzikale kritieken van de naam Philip Heseltine bediende. Op het amoureuze pad ging het op en af, maar zijn grote liefde was toch de celliste Peers Coetmore, die hij voor zich wist te winnen met een prachtige Cello Concert, dat hij speciaal voor haar schreef. Dit Cello Concert, dat in haar uitvoering helaas geen recht werd gedaan, kent nu een opname door Raphael Wallfisch die naar boven brengt wat voor schitterend werk dit eigenlijk is. Moeran en Coetmore, de verkering was succesvol, het huwelijk allerminst.

Jack-and-Peers-wide-backgro
Jack and Peers

Op de helft van zijn leven keerde hij terug naar zijn Keltische roots, naar Ierland met zijn verrukkelijke bevolking en landschap. Hij zou er regelmatig terugkeren. Zijn symfonie is een werk dat de tweedeling weerspiegelt tussen zijn Engelse en zijn Ierse achtergrond.

Als hij vandaag de dag al genoemd wordt, dan wordt Moeran het meest vergeleken met Vaughan Williams en hij behoort inderdaad meer tot de Engelse pastorale muzikale school van de 20e eeuw dan tot de stadse, wellevende en gekunstelde stijl van Walton. Moeran echter, heeft zijn eigen stem, kenmerkend en liefelijk, en is niet de ‘lichtgewicht’ zoals sommige componisten, die materiaal uit de volksmuziek als bron van inspiratie gebruiken, maar al te vaak gekarakteriseerd worden.

Kenmare
Into Kenmare

Mijn eerste kennismaking met Moeran’s muziek was via het voormalige radioprogramma ‘Vincent na Middernacht’ (eertijds elke werkdag van 00.00 – 01.00 uur, Radio 4). Ik viel midden in het symfonische werk ‘Lonely Waters’ dat door zijn pastorale schildering voor mij model stond voor alles wat puur Engels is. De herkenning hiervan was huiveringwekkend en onontkoombaar…

“So I’ll go down to some lonely waters,
Go down where no one shall me find,
Where the pretty little small birds do change their voices,
And every moment blow blustering wild”

Ik was in Kenmare waar zijn leven eindigde, te midden van zijn ‘Mountain Country’, in eenzaam water… Helaas veel te vroeg, maar wat blijft is zijn kleine, maar prachtige oeuvre. Vincent bedankt!


(Bron voor de biografie: Jane Erb, Classical Net)

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s