Een niet geheel toevallige ontmoeting

George-Butterworth
George Butterworth

In het “Musée Somme 1916” in Albert, dat zich bevindt in een 250 meter lange gang van een ondergrondse schuilkelder ontmoet ik een van mijn helden, de Engelse componist George Butterworth. In augustus 1914 voegt hij zich bij het Britse leger in antwoord op de oproep van Lord Kitchener om zich massaal vrijwillig aan te melden. Op 5 augustus 1916, tijdens gevechten in de loopgraven tussen Contalmaison en Pozières aan de Somme, krijgt Butterworth een fataal schot in het hoofd. Op 31-jarige leeftijd eindigt een veelbelovende muzikale carrière. Hij was erg kritisch op zijn werk,
want veel van zijn composities heeft hij voor de oorlog al vernietigd. Wat bleef is een klein, maar wonderschoon oeuvre en een filmpje in dit museum waarop ik hem zie volksdansen. Ik verlaat dit bijzondere museum aan de achterzijde, aan de kant van het stadspark, nu volop in de zon gelegen. Butterworth’s compositie “Loviest of Trees” naar de gedichtencyclus “A Shropshire Lad” van A.E Housman klinkt nog na in mijn oren wanneer ik de glanzend groengelakte muziektent passeer. En weer kan ik een geluksmoment aan mijn lange rij toevoegen… Ik rij naar Contalmaison en daar neem ik afscheid van mijn held. Het landschap om mij heen lijkt wel iets op het pastorale Engeland waar hij zo van hield…

George Sainton Kaye Butterworth, de Britse componist, muziekcriticus en verzamelaar van volksmuziek en -dans, diende bij het Britse leger tijdens de Eerste Wereldoorlog, tot hij sneuvelde door een kogel van een sluipschutter in augustus 1916. Geboren op 12 juli 1885 in Londen uit een welgestelde gestelde familie, werd Butterworth grootgebracht in York voordat hij zijn eerste opleiding ontving in Eton. Daar begon hij zich voor muziek te interesseren en zijn belangstelling groeide gedurende zijn tijd aan Trinity College in Oxford. In deze periode ontmoette hij zowel Ralph Vaughan Williams als Cecil Sharp, ontmoetingen die hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van zijn muzikale ambities. Na een jaar les te hebben gegeven aan Radley, ging Butterworth voor een korte periode studeren aan het Royal College of Music. Zijn interesse
voor het verzamelen van volksmuziek (samen met Sharp en Williams) stamt uit deze tijd. Muzikaal gezien staat Butterworth bekend als de componist van ‘The Banks of Green Willow’ (uit 1913) en het op muziek zetten van ‘A Shropshire Lad’ van Alfred Edward Housman in 1912. In deze tijd schreef hij ook kritieken voor de London Times.

Het uitbreken van de oorlog in Europa in augustus 1914 deed Butterworth zich aanmelden als luitenant bij het 13e Bataljon van de Durham Light Infantry. Voor zijn inscheping naar Frankrijk heeft Butterworth echter al zijn werk vernietigd dat zijn toets der kritiek niet kon weerstaan. Dat is de reden dat zijn muzikale output wat klein is. Gedurende twee jaar van zijn dienst was hij koerier en verdiende het Military Cross vanwege het succesvol verdedigen van een loopgraaf in Pozières van 17 tot 19 juli 1916. Als man met de reputatie moedig te zijn, werd Butterworth gedood terwijl hij een aanval leidde tijdens het Somme offensief in Pozières op 5 augustus 1916. Het lichaam van Butterworth is nooit gevonden, maar zijn naam staat vermeld onder de 73.357 vermisten op het Thiepval Memorial. Hij werd 31 jaar.

Cees Sleven © 2013

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s